Εισαγωγή Οι σχέσεις Ιράν–Ισραήλ είναι εχθρικές από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979· το Ιράν υποστηρίζει αντιπολιτευτικές οργανώσεις στην περιοχή (Χεζμπολλάχ, Χαμάς, διάφορες σιιτικές ομάδες), ενώ το Ισραήλ επιδιώκει να αποτρέψει ιρανική περιφερειακή επιρροή και τη αεροναυπηγική/πυρηνική εξέλιξη του Ιράν.
Οι ΗΠΑ έχουν μακροχρόνια στρατηγική σχέση με το Ισραήλ και αμφίδρομες αντιπαλότητες με το Ιράν (κυρώσεις, περιφερειακές συγκρούσεις, κυβερνοενέργειες, αεροπορικές επιδρομές).
Ένας «πόλεμος» μεταξύ ΗΠΑ/Ισραήλ και Ιράν περιλαμβάνει συνδυασμένες αεροπορικές/ηλεκτρονικές/κυβερνο-επιχειρήσεις, θαλάσσιες/ναυτικές αναμετρήσεις στον Περσικό Κόλπο, επιθέσεις σε υποδομές (ενέργειας, επικοινωνιών), χρήση περιφερειακών δυνάμεων (πέμπτες φάλαγγες, αντιπλοϊκές επιθέσεις), και αντίποινα μέσω παραστρατιωτικών συμμάχων (π.χ. Χεζμπολλάχ στο Λίβανο, Χούθι στην Υεμένη).
Ποια ήταν τα κύρια αγκάθια του πολέμου;
Πυρηνικό και βαλλιστικό πρόγραμμα του Ιράν: Το Ιράν επιδιώκει τεχνολογική προχωρημένη ικανότητα που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για ειρηνικούς ή στρατιωτικούς σκοπούς. Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ το θεωρούν υπαρξιακή απειλή αν φτάσει σε ικανότητα παραγωγής όπλων. Το αδιέξοδο αφορά εγγυήσεις επαλήθευσης, σταδιακή άρση κυρώσεων και πολιτική εμπιστοσύνη. Το διαρκές ιρανικό πρόγραμμα πυραύλων (βαλλιστικοί και τακτικοί πύραυλοι) αυξάνει το εύρος απειλής προς περιφερειακούς στόχους και πλοία..
Στενά του Ορμούζ: Στρατηγική σημασία: Σημαντικό πέρασμα για μεγάλο μέρος του παγκόσμιου πετρελαϊκού/εμπορικού ρεύματος. Κλείσιμο ή αναταραχή προκαλεί παγκόσμια οικονομική κρίση.
Ζήτημα Λιβάνου και Χεζμπολλάχ: Ιρανικά υποστηριζόμενη οργάνωση με εκτεταμένο οπλοστάσιο πυραύλων και μεγάλη επιρροή στο Λίβανο. Μπορεί να ανοίξει μέτωπο κατά του Ισραήλ, να χτυπήσει υποδομές και να προκαλέσει μαζικές ροές προσφύγων/απώλειες.
Ποιοι οι σκοποί και στόχοι των ΗΠΑ, Ισραήλ, Ιράν;
ΗΠΑ: Αποτροπή ιρανικής απόκτησης λειτουργικών πυρηνικών όπλων, προστασία ναυτιλίας και περιφερειακών συμμάχων, διατήρηση ισορροπίας δυνάμεων και προάσπιση διεθνών ελευθεριών πλόων· περιορισμός ιρανικής επιρροής και προστασία ισραηλινών και αμερικανικών εγκαταστάσεων/πολιτών.
Ισραήλ: Εξουδετέρωση απειλής από πυρηνικό Ιράν ή/και σημαντική μείωση ιρανικών στρατηγικών δυνατοτήτων, ασφάλεια στα βόρεια σύνορα (απέναντι στη Χεζμπολλάχ), αποτροπή ιρανικής στρατιωτικής/τεχνολογικής διείσδυσης στη Συρία/Λίβανο.
Ιράν: Διατήρηση του πυρηνικού προγράμματος/αυτονόμησης, αποτροπή αλλαγής καθεστώτος, επίδειξη περιφερειακής ισχύος, εκδίκηση/αποτροπή πλήρους απομόνωσης· εάν αμυνθεί, στόχος του είναι να αυξήσει το κόστος επίθεσης για αντιπάλους.
Τι στρατιωτικές δυνάμεις που διατέθηκαν;
ΗΠΑ: Aεροπορικές και ναυτικές δυνάμεις (φορείς μαχητικών 5ης/4ης γενιάς, αεροπλανοφόρα/ομάδες μάχης, υποβρύχια με τορπίλες/τακτικά όπλα, drones, ISR -πληροφορίες/ηλεκτρονικός πόλεμος), ειδικές δυνάμεις, συστήματα αντιβαλλιστικής άμυνας (THAAD, PATRIOT), κυβερνοδύναμη. Σημαντική δυνατότητα μακροπρόθεσμης τεχνολογικής υπεροχής και ανεφοδιασμού.
Ισραήλ: Iσχυρή αεροπορία (μοναδική στην περιοχή), συστήματα αεράμυνας (Iron Dome, David’s Sling, Arrow), τεχνολογία ηλεκτρονικού πολέμου, drones, ειδικές δυνάμεις, υποδομές προληπτικών επιθέσεων. Περιορισμός σε αριθμό στρατευμάτων και γεωγραφική εγγύτητα.
Ιράν: Mεγάλος αριθμός βαρέων και ελαφρών πυρομαχικών, βιομηχανία πυραύλων (βαλλιστικοί και τακτικοί πύραυλοι), αντιπλοϊκοί πύραυλοι, ταχύπλοες μονάδες, συνεργασία με παραστρατιωτικές δυνάμεις (IRGC Quds Force), drones, μέσα ηλεκτρονικού πολέμου. Περιορισμοί σε ποιοτική αεροπορική υπεροχή σε σχέση με ΗΠΑ/Ισραήλ αλλά αντισταθμίζεται με πυραυλικά και παρατεταμένα ασύμμετρα μέσα.
Τι απώλειες και ζημιές υπήρχαν;
ΗΠΑ: Απώλειες σε εξοπλισμό (πλοία, αεροσκάφη, drones), οικονομικό κόστος, μερικές δεκάδες έως εκατοντάδες νεκρούς/τραυματίες σε ευρεία σύγκρουση· υψηλό πολιτικό κόστος και αντίδραση διεθνώς. Η έκταση εξαρτάται από κλίμακα και διάρκεια.
Ισραήλ: Μεγάλη προσβολή εσωτερικής υποδομής (πόλεις, αεροδρόμια) από πύραυλους/συμμάχους -υψηλό ανθρώπινο και υλικό κόστος ανά κάτοικο· σημαντικές απώλειες υποδομών αν ο πόλεμος επεκταθεί βόρεια /νοτιοανατολικά.
Ιράν: Μεγάλες ζημιές όσον αφορά υποδομές ενέργειας, επικοινωνιών, στρατιωτικά εργοστάσια, οικονομία-αλλά ανθεκτικότητα μέσω αποκεντρωμένων δομών και παραστρατιωτικών δικτύων· υψηλές ανθρώπινες απώλειες και σημαντική εσωτερική αναστάτωση. Συνολικά, τα κόστη για όλους υπερβαίνουν τα οφέλη στρατηγικά.
Θα μπορούσαν οι Κούρδοι του Ιράν και Ιράκ να βοηθήσουν τις ΗΠΑ και το Ισραήλ και γιατί δεν το κάνουν;
Κουρδικές ομάδες διαθέτουν μαχητικές δυνάμεις, γνώσεις εδάφους και ιστορικές σχέσεις με ΗΠΑ (κυρίως Κούρδοι Ιράκ). Θεωρητικά θα μπορούσαν να ανοίξουν «δεύτερο μέτωπο» ή να βοηθήσουν σε επιχειρήσεις.
Γιατί απέχουν; Υπάρχουν πολιτικοί και γεωστρατηγικοί περιορισμοί - φόβος ιρανικών αντιποίνων, επιφυλάξεις για ρήξη με κεντρικά κράτη (Τεχεράνη, Βαγδάτη), εσωτερική διχόνοια μεταξύ κουρδικών παρατάξεων, επιθυμία για διατήρηση πολιτικών κεκτημένων/αυτονομίας και φόβος μετατροπής επίθεσης σε ευρύτερο πόλεμο που θα πλήξει άμεσα τις κουρδικές κοινότητες. Επιπλέον, ο Ερντογάν επηρεάζει τον πρόεδρο Τράμπ.
Θα μπορούσε οι αντιφρονούντες και ο πρώην πρόεδρος Μαχμούτ Αχμεντινετζάντ να βοηθήσουν τις ΗΠΑ και το Ισραήλ και γιατί δεν το έκαναν;
Υπάρχουν αντιπολιτευτικές ομάδες (εσωτερικές/εξωτερικές) που αντιτίθενται στο καθεστώς· όμως οι δυνατότητές τους να συνεργαστούν επισήμως με ξένες δυνάμεις είναι περιορισμένες λόγω καταστολής, διείσδυσης των υπηρεσιών ασφαλείας, και φόβου αντιποίνων.
Ο Αχμεντινετζάντ, πρώην πρόεδρος με περιορισμένη τρέχουσα εξουσία και αντιφατική σχέση με την άρχουσα φρουρά· πιθανόν να μην έχει τη δυνατότητα να οργανώσει πρακτική συνεργασία με ΗΠΑ/Ισραήλ. Τα κίνητρα συνεργασίας είναι επίσης σύνθετα: προσωπικά, ιδεολογικά, ή για επιβίωση, αλλά πρακτικά εμπόδια, έλλειψη πρόσβασης σε ένοπλες δυνάμεις και φόβος καταστολής, τον αποτρέπουν.
Θα υποχωρήσει και θα συμφωνήσει το Ιράν με ΗΠΑ για την κατάργηση του πυρηνικού προγράμματος;
Η πιθανότητα περιορισμένη. Το πυρηνικό πρόγραμμα είναι κρίσιμο εθνικό/ συμβολικό στοιχείο ισχύος για το Ιράν. Η πλήρης «κατάργηση» είναι απίθανη χωρίς πολύ ισχυρές και διαρκείς εγγυήσεις ασφαλείας, σημαντικές αντισταθμιστικές παροχές και διεθνή εγγυητικά μέτρα. Πιθανότερα είναι: προσωρινές συμβιβαστικές συμφωνίες (παγώματα, επιθεωρήσεις), περιορισμοί και στάδια αποδέσμευσης κυρώσεων ή έναν νέο JCPOA (Κοινό Ολοκληρωμένο Σχέδιο Δράσης (ΚΟΣΔ) αποσκοπεί στο να διασφαλίσει ότι το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν θα έχει αποκλειστικά ειρηνικό χαρακτήρα), ή μακροχρόνια συμφωνία με μηχανισμούς επαλήθευσης. Αντίθετα, αν το Ιράν αισθανθεί ότι απειλείται υπαρξιακά, θα επιδιώξει τεχνολογική απόκτηση ικανότητας «breakout».
Ποιοί στηρίζουν και χρηματοδοτούν τη Χεζμπολλάχ;
Κύριος υποστηρικτής: το Ιράν (IRGC - Islamic Revolutionary Guard Corps Σώματα Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, που αποτελούν τον πιο ισχυρό και αφοσιωμένο κλάδο των Ιρανικών Ενόπλων Δυνάμεων, οικονομική και στρατιωτική υποστήριξη, όπλα, εκπαίδευση). Επιπλέον: πολιτική/διπλωματική στήριξη από δίκτυα στη Συρία και Τουρκία και άλλες σιιτικές ομάδες· χρηματοδοτική υποστήριξη προέρχεται κυρίως από ιρανικές πηγές και δίκτυα συμφερόντων στη διασπορά.
Ποιοι ήταν οι ρόλοι Κίνας και Ρωσίας;
Ρωσία: γεωπολιτικός παίκτης στη Μέση Ανατολή (Συρία, συνεργασία με Ιράν σε ορισμένα θέματα, αλλά ταυτόχρονα σχέσεις με Ισραήλ). Μπορεί να προσφέρει διπλωματική κάλυψη στο Ιράν, πωλήσεις όπλων, τεχνολογική ή πληροφοριακή υποστήριξη, και να εκμεταλλευθεί το χάος για περιφερειακή επιρροή. Όμως έχει προσεκτική στάση για να μην έρθει σε άμεση σύγκρουση με ΗΠΑ/Ισραήλ.
Κίνα: κυρίως οικονομικός και διπλωματικός παράγοντας, ενδιαφέρον για ενεργειακά ρεύματα και σταθερότητα εμπορικών οδών· ενδεχομένως να επιδιώξει μεσολάβηση ή οικονομική στήριξη στο Ιράν ως γεωοικονομική στρατηγική, ενώ αποφεύγει ανοιχτή στρατιωτική εμπλοκή με ΗΠΑ/Ισραήλ.
Ποιο είναι το μέλλον των Συμφωνιών Αβραάμ;
Εάν η σύγκρουση επεκταθεί, οι Συμφωνίες Αβραάμ (κανονικοποίηση σχέσεων Ισραήλ με αραβικά κράτη) θα τεθούν υπό πίεση· κάποιες χώρες μπορεί να αποστασιοποιηθούν λόγω λαϊκής κατακραυγής ή περιφερειακής ισορροπίας. Παρόλα αυτά, γεωπολιτικά συμφέροντα (ενέργεια, τεχνολογία, ασφάλεια) μπορούν να διατηρήσουν τουλάχιστον μερικές σχέσεις σε λειτουργικό επίπεδο. Συνολικά, οι συμφωνίες θα δοκιμαστούν αλλά δεν είναι απαραίτητα καταδικασμένες· μπορεί να υπάρξει αποσπασματική επιβίωση ή ψύξη.
Ποιοι οι ρόλοι Τουρκίας και Ελλάδας σε ευρύτερο πόλεμο;
Τουρκία: μεγάλος περιφερειακός παίκτης με στρατιωτική, διπλωματική επιρροή· μπορεί να λειτουργήσει ως μεσολαβητής, να περιορίσει μεταναστευτικές πιέσεις, ή να εκμεταλλευθεί γεωπολιτικά οφέλη. Η Τουρκία διατηρεί σχέσεις με Ιράν και μπορεί να προσφέρει στρατηγικές διευκολύνσεις ή να επιλέξει ουδετερότητα/προσαρμογή ανάλογα με συμφέροντα (ενέργεια, Κούρδικο ζήτημα, περιφερειακή ισχύ).
Ελλάδα: περιορισμένο άμεσο ρόλο αλλά σημαντική ως μέλος ΕΕ/ΝΑΤΟ· μπορεί να προσφέρει πολιτική/διπλωματική υποστήριξη, να συντονίσει κυρώσεις ή ανθρωπιστική βοήθεια, και να επηρεάσει ναυτική/λογιστική υποστήριξη. Η Ελλάδα θα είναι επιφυλακτική ώστε να αποφευχθεί εμπλοκή.
Θα λήξει ο πόλεμος ή θα μείνει ανοικτός μέχρι αλλαγής καθεστώτος/ κατάργησης πυρηνικού προγράμματος;
Μεγάλη η πιθανότητα μακρόχρονης αβεβαιότητας: συγκρούσεις και περιφερειακές αντιπαραθέσεις θα μπορούν να επαναλαμβάνονται για πολλά χρόνια.
Η πλήρης, μόνιμη λύση απαιτεί πολιτικές, διπλωματικές και ασφάλειας εγγυήσεις -όχι απλώς στρατιωτική εξόντωση.
Αν το Ιράν θεωρεί τη δυνατότητα πυρηνικής τεχνολογίας ως ζωτικής σημασίας, θα προσπαθήσει να διατηρήσει τουλάχιστον «επινοητική» ικανότητα, καθιστώντας μια μόνιμη λύση δύσκολη χωρίς συνολική πολιτική αλλαγή ή διεθνή ρύθμιση με ισχυρούς μηχανισμούς επαλήθευσης.
Συμπεράσματα
Ένας ανοιχτός πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ/Ισραήλ και Ιράν θα ήταν εξαιρετικά δαπανηρός, αβέβαιου αποτελέσματος και με σημαντική περιφερειακή διάχυση «spillover».
Η στρατιωτική λύση δεν εξασφαλίζει μακροπρόθεσμη ασφάλεια χωρίς παράλληλη διπλωματία και περιφερειακές λύσεις εμπιστοσύνης.
Ρεαλιστικές οδοί ειρήνης απαιτούν σύνθετες, σταδιακές, πολυμερείς συμφωνίες που θα προσφέρουν εγγυήσεις ασφάλειας στο Ιράν και θα μειώσουν τον κίνητρο για κλιμάκωση.
Η Ουάσιγκτον πέτυχε αποκλιμάκωση. Όχι λύση του προβλήματος. Η Ουάσιγκτον παίρνει τα πρωτοσέλιδα Ο Τραμπ ήταν σαφές εδώ και καιρό ότι, καθώς δεν επετεύχθησαν τις πρώτες ημέρες του πολέμου οι στόχοι που είχαν τεθεί, επιδίωκε μια έξοδο από τον πόλεμο που θα έσωζε τα προσχήματα και θα του έδινε την ευκαιρία να υποστηρίξει, ότι οι ΗΠΑ βγαίνουν νικήτριες από αυτή τη στρατιωτική περιπέτεια. Και η αναζήτηση αυτής της εξόδου από τον πόλεμο ήταν επιτακτική, καθώς οι συνέπειες άρχισαν να πλήττουν ήδη την αμερικανική οικονομία, το κόστος της πολεμικής επιχείρησης έφθανε σε δυσθεώρητα ύψη και οι ΗΠΑ κινδύνευαν, με την παράταση ενός πολέμου φθοράς, να απωλέσουν πλήρως την αξιοπιστία τους και το κύρος τους ως παγκόσμια δύναμη.
Οι στόχοι του Αμερικανού προέδρου που προέβλεπαν ουσιαστικά την υποταγή του Ιράν δεν εκπληρώνονται. Και το μεγάλο διακύβευμα αυτής της συμφωνίας πλέον φαίνεται να είναι το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, ώστε να επανέλθουν στην κατάσταση που ήταν πριν από τον Μάρτιο.
Το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν παραπέμπεται για συζήτηση στις επόμενες εβδομάδες, με τον πρόεδρο Τραμπ να φαίνεται να συζητά ακόμη και τη δυνατότητα χαμηλού επιπέδου εμπλουτισμού ουρανίου από την Τεχεράνη.
Ο Τραμπ προβάλλει τη νίκη του, χωρίς όμως να είναι σαφές τι κέρδισαν οι ΗΠΑ μετά από αυτόν τον πόλεμο που στοίχισε δεκάδες δισ δολάρια, εξάντλησε τα πυραυλικά αποθέματα των ΗΠΑ, δοκίμασε τις αντοχές του εκστρατευτικού σώματος στον Περσικό Κόλπο και στην Αραβική Θάλασσα και κλυδώνισε την εμπιστοσύνη των Αράβων συμμάχων της Ουάσιγκτον στις εγγυήσεις ασφαλείας που προσέφερε για δεκαετίες τώρα στην περιοχή και επέφερε διχασμό και εντός του ΝΑΤΟ
Το Ιράν βγαίνει από αυτή την κατάσταση ισχυρότερο από ό,τι θα ήθελαν να παραδεχτούν οι αντίπαλοι του. Αποδείχθηκε ότι μπορεί να προκαλέσει παγκόσμια οικονομική αναταραχή χωρίς να χρειαστεί να νικήσει τις Ηνωμένες Πολιτείες ή το Ισραήλ. Το καθεστώς, αφού απέδειξε την ανθεκτικότητά του, ήταν πρόθυμο να συνομιλήσει με τους Αμερικανούς και να προχωρήσει σε μια ενδιάμεση ειρηνευτική συμφωνία, θέλοντας να αποφύγει περαιτέρω τον αποκλεισμό, τις κυρώσεις και την οικονομική δυσπραγία, η οποία θα οδηγούσε ίσως και σε λαϊκή αμφισβήτησή του. Έχοντας αντέξει έναν πόλεμο απέναντι στις ΗΠΑ και στο Ισραήλ, έχει κάθε λόγο να προβάλλει την ισχύ του, πολύ περισσότερο μάλιστα όταν απέδειξε ότι μπόρεσε για πρώτη φορά στην ιστορία να ενεργοποιήσει το πραγματικό όπλο του, το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ. Βαθιά πληγωμένο από τον πόλεμο αυτό, το Ιράν ελπίζει ότι μέσω διαπραγματεύσεων θα κερδίσει περισσότερα από όσα είχε μέχρι τον Φεβρουάρίο.
Η δέσμευση του Ιράν για μη απόκτηση πυρηνικού όπλου, που προβάλλεται ως σημαντικό επίτευγμα της συμφωνίας, είναι κάτι στο οποίο έχουν δεσμευθεί οι Ιρανοί εδώ και χρόνια και μάλιστα και με «φετφά». Το Ιράν πετυχαίνει να απλώσει την ομπρέλα ασφαλείας πάνω στη Χεζμπολάχ, καθώς η εκεχειρία περιλαμβάνει και τον Λίβανο, ενώ δεν υπάρχει ρήτρα για το βαλλιστικό πρόγραμμα, το οποίο παραμένει ενεργό με σημαντικές δυνατότητες.
Το καθεστώς, η ανατροπή του οποίου ήταν από τους βασικούς διακηρυγμένους στόχους, διατηρείται και καθίσταται συνομιλητής των ΗΠΑ. Οι σκληροπυρηνικοί Φρουροί της Επανάστασης έχουν το πάνω χέρι, αν και πολιτικοί όπως ο Αμπάς Αραγτσί και ο Μασούντ Πεζεσκιάν έχουν κερδίσει πόντους σε μια διαπραγμάτευση που φέρνει καρπούς. Και σε περιφερειακό επίπεδο το Ιράν διατήρησε τις καλές σχέσεις με τη Ρωσία, την Κίνα, το Πακιστάν αλλά και την Ινδία, ενώ έδειξε τα δόντια του στις μοναρχίες του Κόλπου, υποχρεώνοντας πλέον τις χώρες αυτές να αναθεωρήσουν πλήρως την αντίληψή τους για την ασφάλειά τους. Οι εισαγωγείς από την Ασία, οι ναυτιλιακοί ασφαλιστές και οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής στον Κόλπο έχουν πλέον συνειδητοποιήσει πως το Ορμούζ δεν αποτελεί απλώς έναν μόνιμο γεωπολιτικό κίνδυνο. Είναι ένας οικονομικός μοχλός.
Το Ισραήλ φαίνεται να αντιμετωπίζει στρατηγικούς περιορισμούς. Ακόμη πιο δυσάρεστο για τον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου είναι το γεγονός ότι υποδηλώνει ότι οι προτεραιότητες της Ουάσιγκτον έχουν αποκλίνει από αυτές του Ισραήλ. Το Ισραήλ και ο Μπενιαμίν Νετανιάχου, αν και είχαν την βοήθεια των ΗΠΑ εναντίον του Ιράν, δεν μπόρεσαν να εξαλείψουν, όπως ήταν ο αρχικός σχεδιασμός, την ιρανική απειλή.
Η δέσμευση για μη κατασκευή πυρηνικού όπλου είναι σημαντική, τέτοιες δεσμεύσεις, όμως, υπήρχαν και στην προηγούμενη συμφωνία Ιράν- Ομπάμα. Όσο για το βαλλιστικό πρόγραμμα του Ιράν, συνεχίζει να αποτελεί ουσιαστική απειλή για το Ισραήλ, του οποίου ο κόσμος δεν γίνεται πιο ασφαλή.
Μένουν ανοικτοί οι λογαριασμοί με τη Χεζμπολάχ και μπαίνει σε νέα βάση η προσπάθεια για μια νέα αρχιτεκτονική ασφαλείας στη βάση των Συμφωνιών του Αβραάμ, καθώς τουλάχιστον η Σαουδική Αραβία αλλά και το Κατάρ δεν έρχονται πιο κοντά στο Ισραήλ όσο παραμένει η μεγάλη εκκρεμότητα του παλαιστινιακού κράτους, παρά το γεγονός ότι προς στιγμήν η ιρανική απειλή δημιουργούσε προϋποθέσεις για ενίσχυση των σχέσεων με το Τελ Αβίβ, κάτι που έγινε μόνο με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Επίσης, οι σκιές που έφθασαν κοντά στο ρήγμα μεταξύ του Μπενιαμίν Νετανιάχου και του Ντόναλντ Τραμπ θέτουν σε δοκιμασία τον Ισραηλινό πρωθυπουργό και την προσπάθειά του να κερδίσει εκ νέου τις εκλογές, κάτι που συνδέεται ευθέως και με την εξέλιξη των προσωπικών ανοικτών υποθέσεών του με τη Δικαιοσύνη. Ιρανοί και Πακιστανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι η συμφωνία προβλέπει άμεσο τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου. Ο Ισραηλινός υπουργός Άμυνας δήλωσε ότι οι στρατιωτικές δυνάμεις δεν θα αποσυρθούν από τα εδάφη που κατέλαβαν στο νότιο Λίβανο. Ο Νετανιάχου ξεκαθάρισε ότι το Ισραήλ θα συνεχίσει να ενεργεί σε αυτοάμυνα.
Η Κίνα παίρνει το πιο "καθαρό" ενεργειακό αποτέλεσμα. Το Πεκίνο εισάγει ενέργεια από τον Κόλπο και έχει κάθε λόγο να χαιρετίσει την επαναλειτουργία του Ορμούζ που αποκλιμακώνει την εφοδιαστική αναταραχή, χωρίς να πετυχαίνουν οι ΗΠΑ μια βαθύτερη στρατηγική νίκη.
Κράτη του Κόλπου: Ανακούφιση σήμερα, το "ταμείο" αύριο. Ο περιορισμένος κίνδυνος για πόλεμο βοηθά την αεροπορία, τον τουρισμό, τις εισροές κεφαλαίων, την εμπιστοσύνη στα έργα και την καθημερινότητα στις αγορές του Κόλπου. Ένας ήρεμος Κόλπος είναι ευνοϊκός παράγοντας για τις επιχειρήσεις και για φθηνότερη ναυτιλία.
Προτάσεις ειρήνης και πρακτικές οδοί
Νέος πολυμερής συμφωνικός πλαίσιος (αναβαθμισμένος JCPOA): διαβαθμισμένες εγγυήσεις, σταδιακή άρση κυρώσεων, διαφανής επαλήθευση από IAEA (International Atomic Energy Agency) με μηχανισμούς επιβολής και ανταλλαγές.
Περιφερειακές συμφωνίες ασφάλειας: μη επεκτατικά δεσμευτικά πλαίσια για πυραυλικές και ναυτικές δραστηριότητες με διεθνή επιτήρηση.
Σταδιακή αποσυμπίεση μέσω εμπιστοσύνης: ανταλλαγές κρατουμένων, ανθρωπιστικές συμφωνίες, περιορισμός παραστρατιωτικών δραστηριοτήτων, συνεργασία σε θέματα υγείας/ενέργειας.
Ενίσχυση διπλωματικών μηχανισμών με τρίτους μεσολαβητές (ΕΕ, ΟΗΕ, Κίνα/ Ρωσία ως εγγυήτριες δυνάμεις) για σταθερές εγγυήσεις ασφάλειας του Ιράν χωρίς στρατιωτική απειλή εξόντωσης.
Τοπικές συμφωνίες αποκλιμάκωσης: περιορισμοί χρήσης μη κρατικών ενόπλων ομάδων, ανθρωπιστική προστασία πολιτών, και σταδιακή οικονομική ενσωμάτωση ως κίνητρο για συμμόρφωση.