ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ:
Διαβάστε εδώ όλη την έκθεση.
Από τα στοιχεία που προέκυψαν από την εξέταση που διενήργησαν οι αρμόδιες Υπηρεσίες και δικαστικοί Πραγματογνώμονες, καθώς και από τα κατασκευαστικά στοιχεία που δόθηκαν από τη Hellenic Train και τα συντρίμμια που περισυνελλέγησαν από τον τόπο του δυστυχήματος, μπορούν να εξαχθούν τα παρακάτω συμπεράσματα:
1. Η σύγκρουση των συρμών υπήρξε εξαιρετικά βίαιη και η κινητική ενέργεια που απελευθερώθηκε ήταν ισοδύναμη με την πτώση ενός αεροσκάφους Airbus A320 σε βράχια, με ταχύτητα 760 km/h. Ένα πολύ μεγάλο μέρος της ενέργειας αυτής απελευθερώθηκε τα πρώτα δέκατα του δευτερολέπτου, με αποτέλεσμα να διαλυθούν κυριολεκτικά οι ηλεκτράμαξες των 2 συρμών, ενώ οι επιβραδύνσεις που δέχθηκαν τα σώματα των επιβατών των 2 πρώτων βαγονιών, σε συνδυασμό με τις μηχανικές καταπονήσεις της επιβατικής αμαξοστοιχίας ήταν θανατηφόρες.
2. Μία ηλεκτράμαξα αποτελεί έναν πολύ σύνθετο μηχανισμό με ηλεκτρικές διατάξεις μέσης και χαμηλής τάσεως για τον έλεγχο και την τροφοδοσία των κινητήρων της και όλων των περιφερειακών συστημάτων. Στην ουσία πρόκειται για έναν μεγάλο, βιομηχανικής κλίμακας υποσταθμό με πολύ πιο περίπλοκα συστήματα ελέγχου και με πολλά σημεία που σε περίπτωση καταστροφικών παραμορφώσεων μπορούν να προξενήσουν ισχυρά ηλεκτρικά τόξα, είτε από βραχυκυκλώματα, είτε από επαγωγικά ρεύματα.
3. Μέσα από αυτό το σύστημα, κυκλοφορούν μεγάλες ποσότητες ψυκτικών σιλικονούχων υγρών υπό πίεση, προκειμένου να αποβάλλουν την άεργο ισχύ του μετασχηματιστή υπό μορφή θερμότητας. Στην περίπτωση του συγκεκριμένου γεγονότος, τα ψυκτικά υγρά διέφυγαν υπό πίεση, γεγονός
που προκάλεσε όχι μόνο μία, αλλά πολλαπλές εκνεφώσεις σε άμεση γειτνίαση με ηλεκτρικά κυκλώματα που βραχυκύκλωναν. Ιδιαίτερη μνεία
πρέπει να γίνει και στους πυκνωτές της ηλεκτράμαξας, οι οποίοι αποφορτίστηκαν βίαια κατά την καταστροφή τους, ακόμα και αν εκείνη τη
στιγμή η παροχή Μέσης Τάσης μπορεί να είχε διακοπεί.
4. Αυτό είχε ως άμεσο αποτέλεσμα την ανάφλεξη των σιλικονούχων ψυκτικών υγρών, τα οποία προκάλεσαν την πυρόσφαιρα στην επιβατική ηλεκτράμαξα.
Δυστυχώς, κατά την πορεία του εκτροχιασμού της, συμπαρέσυρε και τα επόμενα 3 βαγόνια, τα οποία συνετρίβησαν σε άμεση γειτνίαση με την
ηλεκτράμαξα και η πυρκαγιά μεταδόθηκε και σε αυτά, καίγοντάς τα ολοσχερώς.
5. Το ίδιο φαινόμενο ανάφλεξης των ψυκτικών υγρών είχαμε και στον μετασχηματιστή της ηλεκτράμαξας 120022 της εμπορικής αμαξοστοιχίας,
όμως εκεί δεν υπήρξε εκνέφωση και λόγω υψηλής μεταφοράς θερμότητας προς το έδαφος και τα μεταλλικά της στοιχεία, η φωτιά έσβησε μόνη της.
Μεγάλες ποσότητες ψυκτικών υγρών διασκορπίστηκαν και στα χαλυβδοελάσματα των 3 πρώτων φορταμαξών, αλλά δεν μπορούσαν να αναφλεγούν ή να διατηρήσουν την καύση τους, για τους ίδιους λόγους.
6. Η ανάφλεξη που έλαβε χώρα δεν οφείλεται σε κάποιο ελαττωματικό σχεδιασμό του μετασχηματιστή ή των ηλεκτρικών διατάξεων, αλλά στην
πλήρη διάλυση της ηλεκτράμαξας συνεπεία μιας εξαιρετικά βίαιης σύγκρουσης. Κάθε μεταφορικό μέσον, σε αέρα, ξηρά ή θάλασσα είναι
σχεδιασμένο να αντέχει κάποιες έντονες μηχανικές καταπονήσεις, αλλά μέχρις ενός αποδεκτού ορίου.
7. Με δεδομένο λοιπόν ότι δεν αποδείχθηκε με κανένα τρόπο η ύπαρξη κάποιου λαθραίου εύφλεκτου υλικού στις δύο αμαξοστοιχίες, η πυρόσφαιρα και η επακόλουθη πυρκαγιά αποτελούν τραγικά γεγονότα ενός εξαιρετικά βίαιου δυστυχήματος που μπορούν να εξηγηθούν επαρκώς από τη συμπεριφορά του λειτουργικού φορτίου που έφεραν οι ηλεκτράμαξες.
ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ:
Αν και η αλληλουχία των γεγονότων κατά τα πρώτα δευτερόλεπτα της σύγκρουσης θεωρείται επαρκής για την εξήγηση του τι ακριβώς συνέβη, θα υποβάλλαμε τις παρακάτω συστάσεις στις Ανακριτικές Αρχές, προκειμένου να επιβεβαιωθούν, πέραν πάσης αμφιβολίας τα συμπεράσματά μας:
1. Θα ήταν σκόπιμο να γίνει αυτοψία στο εσωτερικό του μετασχηματιστή της επιβατικής ηλεκτράμαξας 120023, για να διαπιστωθεί κατά πόσον υπήρξαν ισχυρά βραχυκυκλώματα στα τυλίγματα των πηνίων Μέσης Τάσης και Χαμηλής Τάσης. Η Εικόνα Νο.20 της παρούσας εκθέσεως καταδεικνύει ανάπτυξη μεγάλης πίεσης από ηλεκτρική αποσύνθεση των υγρών (dissociation) και έξοδό τους με μεγάλη ταχύτητα και ενώ ήταν ήδη διάπυρα.
2. Θα ήταν επίσης σκόπιμο να ανευρεθούν και οι σωληνώσεις κυκλοφορίας των υγρών του μετασχηματιστή μέσα από το σύστημα ψύξης τους και να διαπιστωθεί εάν οι παραμορφώσεις τους θα ευνοούσαν την εκνέφωση και από εκείνα τα σημεία.
3. Είναι άγνωστο εάν ανευρέθησαν οι πυκνωτές της ηλεκτράμαξας και σε ποια κατάσταση ήταν αυτοί, δεδομένου ότι επίσης αποτελούν σημείο ανάφλεξης των εκνεφωμένων ψυκτικών υγρών.
4. Θα πρέπει να θεσπιστεί συγκεκριμένο πρωτόκολλο διαδικασιών που πρέπει να ακολουθούν ατυχήματα αυτού του είδους, ώστε να μην αφήνεται χώρος ανάπτυξης διαφόρων θεωριών συνωμοσίας ή τεχνικών υποθέσεων που δεν μπορούν να αποδειχθούν.
Θεσσαλονίκη, 30 Αυγούστου 2025